Met een heldere blaf, kortharig, middelgroot en veelkleurig: zo beschreef het boek „Tierleben der Alpenwelt“ hem in 1853. De FCI-standaard citeert het nog altijd. Wie een Appenzeller sennenhond (Appenzeller Sennenhund) kent, weet dat die heldere blaf niet overdreven is. Deze hond kondigt aan wat hij ziet, en hij ziet heel veel.
| FCI | Groep 2 (Pinschers en schnauzers, molossers en Zwitserse sennenhonden), sectie 3 Zwitserse sennenhonden, standaard nr. 46, zonder werkproef |
|---|---|
| Land van oorsprong | Zwitserland |
| Schofthoogte | reuen 52 tot 56 cm, teven 50 tot 54 cm; afwijking van plus of min 2 cm toegestaan |
| Gewicht | niet vastgelegd in de FCI-standaard |
| Levensverwachting | geen betrouwbaar onderzoekscijfer gevonden (niet beschikbaar) |
| Vacht | stokhaar, stevig en aanliggend, dichte glanzende bovenvacht, dichte ondervacht (zwart, bruin of grijs) |
| Kleuren volgens de standaard | driekleurig: zwarte of havannabruine basiskleur met zo symmetrisch mogelijke roodbruine en witte aftekeningen; witte bles, wit van kin tot borst, aan alle vier de poten en aan de staartpunt |
Oorsprong
Volgens de standaard was hij veedrijver, herdershond, waakhond en erfhond in het Appenzellerland. In 1895 vroeg bosbouwmeester Max Sieber de Zwitserse kynologische vereniging iets voor het ras te doen. In 1906 werd op initiatief van professor Albert Heim de Appenzeller Sennenhunde Club opgericht, in 1914 volgde de eerste geldige standaard. Die benadrukt dat de fokbasis nog altijd zeer klein is. Zijn verwant met een korte staart is de Entlebucher sennenhond, zijn grote langharige broer de Berner sennenhond.
Karakter
De standaard beschrijft hem als levendig, temperamentvol, zelfverzekerd en onverschrokken, licht wantrouwig tegenover vreemden, een onomkoopbare bewaker, vrolijk en leergierig. Met zijn eigen mensen is hij hecht en hartelijk. Bezoek, postbodes en onbekende honden bekijkt hij daarentegen aandachtig, vaak luidruchtig.
Beweging en bezigheden
Een Appenzeller wil werken, niet alleen wandelen. Hoeden, treibball, agility, speuren of gehoorzaamheidstraining geven hem de taak die hij zoekt. Even belangrijk is leren rusten: een hond die elk geluid aankondigt, heeft duidelijke regels nodig over wanneer zijn wachtdienst voorbij is. Al jong rustig kennismaken met veel mensen en situaties helpt hem sterk.
Verzorging
Het korte stokhaar met dichte ondervacht is gemakkelijk te verzorgen. Eenmaal per week borstelen is genoeg, tijdens de rui vaker. Dan verliest hij veel ondervacht.
Gezondheid
Grote gezondheidsstudies over de Appenzeller hebben we niet gevonden. Ook voor de levensverwachting is er geen betrouwbaar cijfer. Een aanwijzing komt uit het Zwitserse kankerregister: daar bedroeg het aantal vastgestelde tumoren bij de Appenzeller 339 per 100.000 hondenjaren, tegenover 581 bij kruisingen (Dhein et al. 2024). Dat wijst niet op een bijzondere gevoeligheid voor tumoren, maar zegt niets over andere aandoeningen. Omdat de fokbasis klein is, is het zinvol naar de stamboom, inteelt en heup- en ellebooguitslagen van de ouderdieren te kijken.
Bij wie past de Appenzeller sennenhond?
Bij ervaren, actieve mensen met een huis en tuin, liefst op het platteland, die een waakzame, sportieve metgezel zoeken en dagelijks tijd hebben om te trainen.
Bij wie past hij minder goed?
Bij mensen in appartementen met dunne muren, beginnende eigenaren zonder begeleiding van een hondenschool en iedereen die een hond zoekt die vreemden enthousiast begroet.
Of zo’n alerte hond bij jou past, ontdek je met de Rassenquiz. Nog grondiger helpt ons boek „Welcher Hund passt WIRKLICH zu dir?“ (boek in het Duits). Voor de eerste weken met een puppy is er het gratis Puppystartpakket. Jouw Appenzeller als afbeelding vind je bij de hondenportretten, als tijdschriftcover op canvas of als digitaal kunstwerk om direct te downloaden.
Verder lezen
- Berner sennenhond: waarom de tijd samen zo kort is
- De inprentingsfase: waarom “zo veel mogelijk” het verkeerde advies is
- Bordercollie: als de slimste hond geen taak krijgt
Bronnen, geraadpleegd op 20.10.2026: FCI-standaard nr. 46 Appenzeller Sennenhund (fci.be, versie van 05.05.2003); Dhein ES et al., Incidence rates of the most common canine tumors based on data from the Swiss Canine Cancer Registry (2008 to 2020), PLoS One 2024; McMillan KM et al., Scientific Reports 2024 (Appenzeller niet geanalyseerd).
De links naar onze boeken zijn affiliatelinks. Als je via deze links iets koopt, steun je ons zonder dat het jou extra kost.
