Osiemnaście do dwudziestu godzin snu na dobę to u szczeniaka norma, nie wyjątek. Brzmi jak dużo, ale właśnie tyle potrzebują rosnący mózg i ciało. Kto nie pozwala szczeniakowi spać, bo uważa tę liczbę za przesadzoną, zwykle sam wywołuje niepokój, podszczypywanie i ciągłe wiercenie się, których chciałby się pozbyć. Niedobór snu rzadko objawia się u szczeniaka sennością. Widać go jako drażliwość, rozbrykane gryzienie i niemożność wyciszenia się, niezależnie od tego, ile pies już tego dnia przeżył.
Das Video dazu
Mit Klick lädst du das Video von YouTube. Dabei werden Daten an YouTube (Google) übertragen. Datenschutz
18 do 20 godzin i dlaczego to nie literówka
W pierwszych miesiącach życia szczeniak rozwija praktycznie cały swój układ nerwowy. Nowe wrażenia, zapachy, dźwięki: wszystko to trzeba przetworzyć i zapamiętać, a duża część tego procesu zachodzi podczas snu, nie czuwania. Dlatego szczeniak, który mało śpi, nie uczy się więcej, lecz mniej. Wygląda na czujnego i zainteresowanego, ale gorzej zapamiętuje doświadczenia niż wyspany szczeniak.
Dla porównania: dorosłemu psu zwykle wystarcza dwanaście do czternastu godzin. Szczeniak poniżej dwunastego tygodnia życia śpi natomiast w krótkich odcinkach rozłożonych na cały dzień, najczęściej nie dłużej niż jedną do dwóch godzin naraz, a pomiędzy nimi czuwa i jest aktywny przez jakieś dwadzieścia do czterdziestu minut. Taki rytm nie jest oznaką choroby, lecz normalnym sposobem działania młodego mózgu. Dopiero mniej więcej od czwartego do szóstego miesiąca pojawiają się dłuższe, nieprzerwane fazy snu, podobnie jak u dziecka, które stopniowo zaczyna przesypiać noc.
Typowy dzień nie składa się więc z jednego długiego okresu czuwania z przerwą w południe, lecz z wielu krótkich cykli: pobudka, załatwienie potrzeb, krótki posiłek lub zabawa, znowu sen. Sześć do dziesięciu takich cykli w zwykły dzień to norma. Kto próbuje wcisnąć ten rytm w jeden przedpołudniowy spacer i spokojne popołudnie, działa wbrew biologii szczeniaka, zamiast z nią współpracować.
Jak rozpoznać przemęczenie
Problem rzadko polega na tym, że opiekunowie celowo nie pozwalają szczeniakowi spać. Chodzi o to, że przemęczenie u szczeniaka nie wygląda jak zmęczenie. Przemęczone małe dziecko marudzi i trze oczy. Przemęczony szczeniak się nakręca: szaleńczo biega po mieszkaniu, ciągnie za nogawki, gryzie mocniej niż zwykle i prawie nie daje się uspokoić. Wielu opiekunów reaguje kolejnymi zajęciami, bo pies przecież wyraźnie ma energię, i jeszcze bardziej napędza tę spiralę.
Do takich nieporozumień szczególnie łatwo dochodzi przy dużym zamieszaniu: goście przekazujący sobie szczeniaka z rąk do rąk, pierwsza lekcja w psiej szkole z wieloma obcymi psami albo dzieci, które budzą go za każdym razem, gdy się położy. Żadna z tych sytuacji nie jest z zasady niewłaściwa. Problem zaczyna się wtedy, gdy się nawarstwiają, a pomiędzy nimi nie ma prawdziwego odpoczynku.
| Co obserwujesz | Co to często oznacza |
|---|---|
| Nagłe, szalone bieganie bez widocznego powodu | Przemęczenie, nie nadmiar werwy |
| Mocniejsze gryzienie niż zwykle, ciągnięcie za ubranie | Utrata kontroli wskutek wyczerpania |
| Prawie nie daje się odwrócić jego uwagi ani go uspokoić | Układ nerwowy jest przeciążony bodźcami |
| Zaczerwienione, lekko podrażnione oczy, ziewanie podczas zabawy | Bezpośredni sygnał zmęczenia, często przeoczany |
Jeśli pasują dwa lub więcej z tych punktów, kolejna zabawa ani spacer nie pomogą. Pomaga tylko jedno: szczeniak teraz odpoczywa, nawet jeśli w tej chwili głośno przeciwko temu protestuje.
Zasada pięciu minut na spacer
Prosta praktyczna zasada pomaga od początku odpowiednio dawkować okresy czuwania i aktywności: pięć minut spaceru na każdy miesiąc życia, dwa razy dziennie. Dla dziesięciotygodniowego szczeniaka oznacza to około dwóch wyjść po dziesięć do piętnastu minut, a nie wielogodzinny spacer po lesie. Powody są dwa. Fizyczny: płytki wzrostowe przy stawach szczeniaka są jeszcze otwarte, a długie dystanse i częste chodzenie po schodach niepotrzebnie je obciążają. Psychiczny: spokojny dziesięciominutowy spacer z kilkoma nowymi wrażeniami to dla młodego mózgu już pełny program.
Dlatego po każdym spacerze, zabawie i wizycie gości odpoczynek powinien być stałym elementem planu. Nie nagrodą za grzeczne zachowanie, lecz zaplanowaną częścią dnia. Jeśli ustalisz to od początku, później nie trzeba będzie mozolnie uczyć psa, że czasem może być też cicho.
Aktywnie ucz odpoczynku
Większość szczeniąt nie wycisza się sama, dopóki w mieszkaniu coś się dzieje. Częsty błąd to pozwalanie szczeniakowi spać w samym środku salonowego zamieszania i dziwienie się, że co kilka minut zrywa się ze snu. Odpoczynek wymaga naprawdę spokojnego miejsca, nie tylko kąta z kocem. Dlatego warto ćwiczyć wyciszanie tak samo jak siad czy zostań, ze stałym miejscem i jasnym przebiegiem:
- Przygotuj miejsce odosobnienia, na przykład klatkę albo koc w spokojnym miejscu, nie na środku przejścia
- Po jedzeniu, zabawie lub wizycie gości zaprowadź tam szczeniaka, zamiast czekać, aż sam padnie ze zmęczenia
- Za pierwszymi razami zostań przy nim, siedź spokojnie i nie wydawaj komend, po prostu bądź obok
- Stopniowo wydłużaj pobyt, najpierw kilka minut, potem dłużej, zawsze zanim szczeniak będzie całkiem wyczerpany
- Ty też zadbaj o spokój: przygaszone światło, cichszy głos, bez pobudzającego zagadywania tuż przed odpoczynkiem
Ważne: miejsce odosobnienia nie jest miejscem kary. Szczeniak powinien kojarzyć je z odprężeniem, nie z zamykaniem za karę. Jak najlepiej przygotować miejsce do spania na noc i jak zwykle przebiegają pierwsze noce, szczegółowo opisuje artykuł Szczeniak nie śpi: co naprawdę pomaga pierwszej nocy.
Związek z gryzieniem i niepokojem
Duża część tego, co opiekunowie nazywają problemem z gryzieniem, po bliższym przyjrzeniu się okazuje się problemem ze zmęczeniem. Wyspany szczeniak też gryzie, zwykle w zabawie i w sposób, nad którym da się zapanować. Przemęczony gryzie mocniej, częściej i trudniej przekierować jego uwagę, bo przy spadku energii jako pierwsza słabnie kontrola impulsów. Zanim więc zaczniesz ćwiczyć problem z gryzieniem, warto zapytać, czy szczeniak w ostatnich godzinach w ogóle odpoczął. Pełny przebieg nauki hamowania gryzienia, z czterema etapami, które rzeczywiście działają, znajdziesz w artykule Szczeniak gryzie: nauka hamowania gryzienia.
Jak sen i odpoczynek wpisują się w ogólny plan pierwszych tygodni, obok nauki czystości, socjalizacji i pierwszych sygnałów treningowych, pokazuje przegląd Pierwsze 30 dni ze szczeniakiem. Kto chce zgłębić temat odpoczynku i kontroli impulsów także po okresie szczenięcym, znajdzie ciąg dalszy w Welpenerziehung & Junghundtraining (książka w języku niemieckim).
Wszystkie portrety, które pasują zarówno na spokojną ścianę, jak i do przedpokoju, znajdziesz wśród portretów psów.
Ten artykuł nie zastępuje porady weterynaryjnej. Jeśli szczeniak śpi wyraźnie więcej lub mniej, niż tu opisano, przy tym słabo je albo wydaje się apatyczny, potrzebna jest wizyta w gabinecie weterynaryjnym, nie kolejna sesja treningowa.
Kompletny pakiet startowy, bezpłatnie
Wszystko, co ważne w pierwszych trzydziestu dniach, na 58 stronach do wydrukowania: uczciwa lista zakupów, pierwsze 72 godziny godzina po godzinie, plan na 4 tygodnie, bingo socjalizacyjne z 50 doświadczeniami i strona z informacjami na nagłe wypadki do powieszenia na lodówce.
Pierwsze 30 dni, pobierz tutaj bezpłatnie
Ile lat ma Twój szczeniak w przeliczeniu na ludzkie lata, pokaże Ci nasz kalkulator wieku psa.
Czytaj dalej
- Okres socjalizacji: dlaczego „jak najwięcej” to zła rada: ile zajęć młody mózg naprawdę potrafi znieść
- Wychowanie szczeniaka: 5 zasad, które naprawdę działają: zasady treningu w godzinach czuwania
- Lista dla opiekuna szczeniaka: wyprawka i pierwsze 3 dni: co powinno być w domu jeszcze przed pierwszą drzemką
Źródło: American Kennel Club, "Puppy Sleep: How Much Do Puppies Need?". Dostęp 29.09.2026.
Linki do naszych książek są linkami partnerskimi. Kupując za ich pośrednictwem, wspierasz nas bez dodatkowych kosztów dla siebie.
